صدرالدین محمد شیرازی معروف به ملاصدرا

تولد ملاصدرا خدا فرزندی را به میرزا ابراهیم بن یحیی قوامی شیرازی داد که او سال های دراز انتظار چنین روزی را داشت و بارها نذر و نیاز کرده بود که بر طبق عهدی که نموده بود نام مبارک «محمد» را برای فرزندش برگزید و تا زمانی که خود زنده بود روزانه یک سکه به شکرانه این لطف الهی در راه خدا انفاق می‌نمود. آغاز سفر صدرالدین محمد شیرازی کسانی که به زندگی صدرالدین محمد شیرازی پرداخته‌اند مقصد او را از شیراز به اصفهان نوشته‌اند اما به احتمال زیاد باید با ورود شاه عباس به شیراز در سال ۹۹۸ که قاعدتاً شیخ بهایی نیز همراه او بوده است صدرالمتألهین جوان با شیخ بهایی آشنا شده و بهمراه آنان یا مدتی پس از آنان به پایتخت که در آن تاریخ قزوین بوده، آمده باشد. حکمت ملاصدرا وجود در حکمت ملاصدرا قائمه‌ایست که همه چیز بر آن استوار است. اگر کسی بفهمد که در حکمت ملاصدرا وجود چه معنی دارد، فهم حکمت او برایش آسان می‌شود و هر‌گاه نتواند بفهمد در حکمت الهی ملاصدرا وجود چه می‌باشد، ممکن است که فلسفه او را ادراک ننماید.وجود در فلسفه ملاصدرا مانند اثیر است در فلسفه سقلاطونی‌ها (فلاسفه قرون وسطا در اروپا) که بدان وسیله همه چیز را بیان می‌کردند.وجود در حکمت صدرالمتالهین با هستی فرق دارد در صورتی که باری نظر بین معنای وجود و هستی فرقی موجود نیست. اما در فلسفه ملاصدرا وجود ستون هستی است و پایه‌ایست که هستی روی آن قرار گرفته است. خود ملاصدرا راجع باصطلاح وجود حکمت خود چنین می‌گوید: <مسئله وجود اساس فلسفه و اساس دین‌شناسی و محور اصلی توحید و محور اصلی علم معاد است. کسی که وجود را نفهمد، قادر به ادراک فلسفه و فهم دین و فهمیدن توحید و پی‌بردن به علم معاد نخواهد بود. کسی که نفهمد وجود چیست، از لحاظ فهم فلسفه و دین و توحید و معاد در جهل باقی می‌ماند و قادر به فهم بدیهی‌ترین چیزها نیست.> تا کسی نفهمد وجود چیست نمی‌تواند بفهمد خدا کیست. تا کسی نفهمد که وجود چه می‌باشد نمی‌تواند بفهمد چرا انبیاء از طرف خداوند برای هدایت نوع بشر مبعوث شده‌اند. تا کسی نفهمد وجود چیست نمی‌تواند بفهمد به چه دلیل انسان بعد از مرگ زنده می‌شود تا اینکه حساب اعمال خود را پس بدهد. تا شخصی نفهمد وجود چیست نمی‌تواند استنباط کند به چه مناسبت بعد از پیامبر اسلام دوازده امام، یکی بعد از دیگری برای احکام پیغمبر، به امامت منصوب شدند.آن شیعه مذهب که می‌خواهد بفهمد امام دوازدهم کیست و به چه دلیل امامت او باقی است باید اول بفهمد که وجود چه می‌باشد و آن وقت فهم باقی امامت امام دوازدهم برایش آسان می‌شود. به عقیده ملاصدرا در راه علم و قدرت خداوند هیچ نوع قید و مانع وجود ندارد و مراحل تدریجی و مشمول مرور زمان شدن چیزهایی است که در زندگی محدود ما دارای مفهوم می‌باشد.ملاصدرا معتقد است که انسان چون وجود است یعنی جزو خالق می‌باشد استعداد برای ترقی دارد و می‌تواند خود را آن‌قدر بالا ببرد که صدای خداوند را بشنود اما شریک قدرت خداوند نخواهد گردید.ملاصدرا می‌گفت که علم بدون عمل یعنی بدون داشتن عقیده خالص نسبت به خداوند سبب رستگاری نمی‌شود و طلبه علم باید بخداوند عقیده داشته باشد تا این که نائل به رستگاری گردد و خود او برای اینکه توجه خداوند را بسوی خویش جلب نماید شب‌ها مناجات می‌کرد. ملاصدرا عارف بود و به وحدت وجود عقیده داشت ولی بر خلاف عده‌ای از صوفیان و حتی عرفا معتقد به پیر نبود و می‌گفت که انسان باید در علم و عمل آن قدر پیش برود که برای وصول به حقیقت یعنی شناسائی خداوند احتیاج به پیر نداشته باشد.ملاصدرا برخلاف صوفیان و عده‌ای از عارفان، به‌انجام رسانیدن وظایف مذهبی را تا آخرین روز زندگی واجب می‌دانست ولو سالک طریق عرفان به بلند‌ترین مرتبه کمال رسیده باشد. نظریه ملاصدرا، در مورد وجوب به‌انجام رسانیدن تکالیف مذهبی شبیه بود به‌انضباط در نیروهای دریائی در این عصر، یا انضباط در بعضی از ارتش‌ها مثل ارتش آلمان در دوره امپراطوری آن کشور. ملاصدرا می‌گفت وقتی مراحل عرفان را طي کردی به مرحله کمال رسیدی باید بيشتر براي به‌انجام رسانیدن وظایف شرعی ساعی باشی زیرا هر قدر مرتبه شخص بالاتر برود مسئولیت او بیشتر است. آنچه ملاصدرا، چهارصد سال قبل از این در این خصوص می‌گفت شبیه است به آنچه امروز علمای آموزش و پرورش و روان شناسان راجع به پروش اخلاق و روحی افراد می‌گویند و ملاصدرا از این حیث، از مردم زمان خود چهار قرن یا لااقل سه قرن پیش برده است. آثار و کتب ملاصدرا صدرالمتاهین‌ بطوری که مشهور است از چهل تا یکصد کتاب و رساله و چندین جلد از معروفترین کتاب‌های ملاصدرا دارای این اسامی است : -اسفار اربعه (الحکمة المتاایه فی مسائل الربوبيه) ـ اتحاد العاقل و المعقول ـ الامامةـ بدء وجود الانسان ـ التصور و التصدیق در هامش جوهر النفید فی شرح منطق التجریدـ جبر و التفویض(يا خلق الاعمال) ـ حل مشکلات الفلکیهـ الحدوث ـ التشخیص ـ احشرـ اجوبه المسائل النصریه ـ حدوث العالم ـ رساله سه اصل بانضمام منتخب مثنوی و رباعیات ملاصدرا ـ سریان الوجود ـ القضا و القدرـ الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه یا حواشی حاج ملا هادی سبزواری ـ عرشیه ـ کسر اصنام الجاهلیه في الرد علی متصوف زمانه ـ القواعد الملکوتیه و.....

سایت خبری جام جهان نما
فروشگاه لوازم کوهنوردی سالوک

جدیدترین عناوین خبری

پربیننده ترین مطالب